Jak zrobić tabletki do zmywarki? Prosty przepis krok po kroku

Masz dość drogich kapsułek do zmywarki, a chcesz nadal mieć lśniące naczynia? Z tego poradnika dowiesz się, jak zrobić własne tabletki krok po kroku. Przy okazji zobaczysz, ile możesz zaoszczędzić i jak odciążyć środowisko.

Dlaczego warto zrobić własne tabletki do zmywarki?

W typowym domu roczny wydatek na tabletki do zmywarki potrafi sięgnąć kilkuset złotych. Jedno większe opakowanie to często kilkadziesiąt złotych, a przy codziennym zmywaniu kolejne paczki znikają bardzo szybko. Domowe kostki z prostych składników kosztują nawet kilka razy mniej, bo bazują na produktach sypkich kupowanych w kilogramowych opakowaniach.

Dochodzi do tego skład. W gotowych tabletkach często znajdziesz fosforany, wybielacze chlorowe czy pochodne ropy. Działają mocno, ale obciążają rzeki i glebę, a przy awarii zmywarki ich resztki mogą zostać na talerzach. Domowe ekologiczne tabletki do zmywarki powstają z substancji takich jak soda oczyszczona, kwasek cytrynowy i sól, które po spłukaniu szybko rozkładają się w środowisku.

Samodzielne robienie kostek daje też kontrolę nad ewentualnymi alergenami. Możesz pominąć olejki zapachowe, jeśli ktoś w domu ma wrażliwą skórę. Formowanie kostek w silikonowych foremkach to przy okazji zajęcie, w które łatwo wciągnąć dzieci. Uczy to, jak działają proste składniki czyszczące i skąd bierze się domowa chemia.

Domowe tabletki do zmywarki łączą niższy koszt, prosty skład i mniejsze obciążenie środowiska przy codziennym zmywaniu.

Jakie składniki są potrzebne?

Większość przepisów opiera się na kilku powtarzających się produktach. To dobra wiadomość, bo kupując je raz, możesz przygotować zarówno tabletki, jak i proszek do zmywarki albo żel.

Składniki bazowe

Podstawowy zestaw do domowych tabletek opiera się na czterech składnikach. W różnych proporcjach tworzą one zarówno wersje z boraksem, jak i bez niego. Warto mieć w szafce kilka prostych produktów, które szybko zamienisz w porcję kostek.

Najczęściej wykorzystywane substancje czyszczące to:

• soda oczyszczona,
• soda kalcynowana (czyli soda oczyszczona wypieczona w piekarniku),
• kwasek cytrynowy lub sok z cytryny,
• sól kuchenna lub drobnoziarnista sól do zmywarki.

W bardziej zaawansowanych przepisach pojawiają się też boraks i nadwęglan sodu, znany z proszków wybielających. Te dwie substancje podnoszą siłę czyszczenia, dlatego sprawdzają się przy bardzo zabrudzonych naczyniach. Trzeba jednak obchodzić się z nimi ostrożnie, nie wdychać pyłu i trzymać pojemnik z dala od dzieci.

Dodatkowe dodatki zapachowe

Sam przepis może być w pełni bezzapachowy albo mieć delikatną nutę cytrusów czy lawendy. O zapachu decydujesz samodzielnie, dobierając olejek do swoich preferencji. Wiele osób sięga po cytrusy, bo kojarzą się ze świeżością w kuchni.

Do nadania aromatu możesz wykorzystać między innymi:

• olejek eteryczny cytrynowy,
• olejek pomarańczowy,
• olejek lawendowy,
• olejek z drzewa herbacianego o lekkim działaniu antybakteryjnym.

Ważne, żeby dodawać tylko po kilka kropli na całą porcję masy. Zbyt duża ilość olejku nie poprawi działania tabletki, za to może osadzać się na naczyniach i nadmiernie obciążać filtr zmywarki.

Jak zrobić tabletki do zmywarki krok po kroku?

Przepisy można podzielić na dwa główne typy. Pierwszy to tabletki bez boraksu, o bardzo prostym składzie i łagodnym działaniu. Drugi to kostki z boraksem i nadwęglanem, które lepiej radzą sobie z przypalonymi resztkami i mocnym tłuszczem.

Tabletki bez boraksu

Ta wersja sprawdzi się w większości domów, szczególnie gdy naczynia nie są bardzo przypalone. Składniki są łatwo dostępne i znane z wielu innych domowych zastosowań. Z jednej porcji otrzymasz około 15 kostek, co przy kilku zmywaniach tygodniowo starczy na mniej więcej miesiąc.

Orientacyjne proporcje na jedną porcję to 1 szklanka sody oczyszczonej, ¼ szklanki kwasku cytrynowego, ½ szklanki soli i około ½ szklanki wody. Wersja bardziej rozbudowana zakłada najpierw wypieczenie części sody, żeby zamienić ją w sodę kalcynowaną o silniejszym działaniu czyszczącym.

Podstawowy przebieg przygotowania wygląda tak:

1. Rozgrzej piekarnik do około 200°C i wysyp na blachę szklankę sody oczyszczonej.
2. Piecz ją około 30 minut, co kilka minut mieszając, aż zamieni się w drobniejszy, bardziej sypki proszek.
3. Do miski wsyp sodę z piekarnika, świeżą sodę oczyszczoną, kwasek cytrynowy i sól, a potem dokładnie wymieszaj.
4. Stopniowo dolewaj wodę, czekając, aż po każdej porcji opadnie piana z reakcji sody z kwaskiem.

Gdy masa zacznie przypominać wilgotny piasek, przełóż ją do silikonowych foremek na lód lub czekoladki i mocno dociśnij. Formę odstaw na kilka godzin, aż kostki całkowicie wyschną. Gotowe tabletki wyjmij i przełóż do szczelnego słoika. Na jeden cykl zmywania zazwyczaj wystarcza jedna kostka, przy bardzo zabrudzonych naczyniach możesz użyć dwóch.

Tabletki z boraksem i nadwęglanem sodu

Ta wersja jest mocniejsza i bardziej zbliżona działaniem do sklepowych środków. Łączy w sobie zmiękczanie wody, działanie odtłuszczające oraz wybielanie osadów. Składniki kupisz w sklepach z chemią gospodarczą lub w sprzedaży internetowej, zwykle w kilogramowych opakowaniach.

Na jedną porcję tabletek przyda się około 2 szklanki boraksu, 1 szklanka sody kalcynowanej lub sody oczyszczonej po wypieczeniu oraz 1 szklanka nadwęglanu sodu. Do tego dochodzi około 1–1,5 szklanki wody, dodawanej stopniowo, żeby masa nie zaczęła się rozpadać. Z takiej ilości otrzymasz mniej więcej 20 kostek, z których każda wystarcza na jedno zmywanie.

Przy pracy z tym przepisem dobrze jest założyć rękawiczki i nie wdychać unoszącego się pyłu. Mieszankę wszystkich suchych składników połącz w dużej misce, wlej część wody i dokładnie wyrób łyżką lub dłonią. Masa powinna dać się formować, ale nie może pływać w wodzie, bo tabletki wyschną zbyt wolno i będą się kruszyć. Uformowane kostki wkładamy do foremek z lekkim zapasem miejsca, bo mieszanka delikatnie zwiększa objętość w trakcie wiązania.

Szybki domowy proszek do zmywarki

Nie zawsze masz czas na formowanie kostek i czekanie aż wyschną. Wtedy sprawdza się proszek do zmywarki DIY, który powstaje z tych samych składników, lecz bez dodatku wody. Działa szczególnie dobrze w zmywarkach, które nie mają problemu z dozowaniem proszków.

Jedna z prostszych mieszanek to mniej więcej 1 szklanka boraksu, 1 szklanka sody kalcynowanej, 2 saszetki kwasku cytrynowego i pół szklanki drobnej soli. Składniki wystarczy wsypać do słoika i mocno potrząsnąć, aż się połączą. Podczas mycia około jednej łyżki proszku wsypujesz bezpośrednio na dno zmywarki. W kontakcie z wodą mieszanina zaczyna pracować, rozpuszczając tłuszcz i rozbijając osady.

Jak używać i przechowywać domowe tabletki?

Domowe kostki wkładasz do przegródki na detergent dokładnie tak samo, jak sklepowe. Przy standardowo zabrudzonych naczyniach wystarcza jedna tabletka. Przy bardzo pełnej zmywarce albo zaschniętych resztkach możesz dodać drugą kostkę albo wsypać łyżkę proszku bezpośrednio na dno komory. Warto pozostawić naczynia bez wstępnego płukania, bo enzymy i kwasek lepiej działają na świeże resztki.

Żeby domowe środki działały pełnią mocy, dobrze jest regularnie dosypywać sól do zmiękczania wody i uzupełniać nabłyszczacz. W przypadku twardej wody dobrym wsparciem jest prosty ocet spirytusowy wlany do pojemnika na nabłyszczacz. Pomaga on usuwać smugi i mineralne osady z talerzy oraz szkła.

Podczas korzystania z własnych tabletek przydaje się kilka prostych nawyków:

• nie przepełniaj koszy zmywarki, żeby woda swobodnie docierała do wszystkich naczyń,
• układaj talerze i miski tak, aby strumień wody mógł je omywać od środka,
• mocno przypalone garnki namaczaj osobno przed myciem,
• raz na kilka tygodni uruchom pusty cykl z gorącą wodą i odrobiną octu, aby oczyścić wnętrze zmywarki.

Gotowe tabletki przechowuj w suchym, chłodnym miejscu w szczelnym pojemniku. Idealnie sprawdza się szklany słoik z zakrętką, bo nie przepuszcza wilgoci z kuchni. Większość prostych przepisów pozwala przechowywać kostki około dwóch miesięcy bez utraty ich właściwości. Ważne, żeby pojemnik stał poza zasięgiem dzieci i zwierząt domowych.

Im mniej wilgoci dostanie się do słoika, tym dłużej domowe tabletki zachowają twardą strukturę i pełną siłę czyszczenia.

Jakie inne ekologiczne środki do zmywania możesz zrobić?

Domowe tabletki to dopiero początek. Z tych samych produktów przygotujesz również żel do zmywarki oraz płyn do mycia naczyń ręcznie. Dzięki temu cała kuchnia może działać w oparciu o kilka prostych substancji, a nie o całą szafkę plastikowych butelek.

Cytrynowy żel do zmywarki

Żel do zmywarki przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy chcesz używać świeżych cytryn zamiast suszonego kwasku. Ich skórka ma naturalne olejki, które dobrze radzą sobie z tłuszczem. Do przygotowania porcji żelu potrzebujesz kilku cytryn, soli, octu i wody.

Cytryny kroisz na kawałki, wyjmujesz pestki i miksujesz z wodą na gładką masę. Następnie gotujesz ją z solą i octem na małym ogniu przez kilkanaście minut, aż zgęstnieje. Po ostudzeniu przelewasz żel do butelki i wlewasz porcję do przegródki na detergent. Taki domowy żel łączy w sobie działanie odtłuszczające, odkamieniające i lekko dezynfekujące.

Płyn do mycia naczyń do zlewu

Płyn do mycia ręcznego też może powstać z kilku prostych składników. Podstawą jest naturalne mydło, do którego dodajesz sodę kalcynowaną i ulubiony olejek eteryczny. Taka mieszanka dobrze radzi sobie z tłuszczem, bo soda zmiękcza wodę i wspiera działanie mydła.

Prosty schemat wygląda tak: rozpuszczasz płatki mydlane w ciepłej wodzie, dodajesz łyżkę sody kalcynowanej i mieszasz do połączenia. Kiedy płyn ostygnie i lekko zgęstnieje, wkraplasz kilkanaście kropli olejku. Gotowy płyn przelewasz do szklanego dozownika z pompką. Jedna butelka wystarcza na wiele myć, a uzupełniasz ją za ułamek ceny sklepowych preparatów.

Jedna paczka sody oczyszczonej i kwasku cytrynowego pozwala przygotować zarówno tabletki do zmywarki, jak i żel oraz prosty płyn do naczyń.